En de vrouwen dan (2)

Cozzolani c.s.

In de consolatio nr. 80 gaf ik een beschouwing over de geringe aanwezigheid van vrouwelijke componisten in de muziekgeschiedenis, met daarbij een ‘uitzonderlijk’ nummer van een vrouwelijke componiste uit de 17e eeuw, nl. Barbara Strozzi.  Ik interpreteerde dat als typerend voor het componeren in een mannenmaatschappij.  Naar aanleiding daarvan kreeg ik van Dick Wursten (bedankt, Dick) een bijzonder interessante bespreking van het boek van een musicoloog uit Oxford. En daaruit blijkt dat we dat beeld op zijn minst toch moeten nuanceren.

In de 17e eeuw heerste blijkbaar – zeker in het aartsbisdom Milaan – een bloeiende muziekcultuur in nonnenkloosters met vrouwelijke componisten.  Dat was vooral het geval in kloosters waar nonnen, opgegroeid in rijke adellijke families, vertoefden.  In hun liturgische diensten werden niet alleen meerstemmige composities van ‘eigen maak’ gezongen; er was ook zo nodig vocale of instrumentele bijstand van buiten de kloosters, en er waren zelfs mannen toegelaten in de diensten om hand- en spandiensten te verlenen : meezingen in het koor of zelfs muziekles geven. Daar was wel onenigheid over binnen de kerkelijke hiërarchie, die deze mannen liever niet in de kloosters zag.  Daar kon niets goeds van komen.   Maar de invloed van de rijke adellijke families was groot en sommige bisschoppen waren voorzichtig om die families niet te zeer voor het hoofd te stoten.  Bovendien waren er ook leden van de kerkelijke hiërarchie die zeer enthousiast waren over die muziekpraktijk, zoals bv. aartsbisschop Frederigo Bartholomeo.  Anderzijds waren die nonnen geen doetjes.  Als er al een order kwam van de bisschop, dan trokken zij zich weinig  daar weinig van aan.  Soms gehoorzaamden zij eventjes om dan weer hun eigen weg te gaan … 

Het epicentrum van zulke bloeiende vrouwelijke scheppende creativiteit en muziekpraktijk was het klooster Santa Radogonda, maar het zwermde ook uit naar heel het diocees en verder.  Vier componisten uit de regio, allemaal nonnen, zijn bekend: Claudia Sessa, Claudia Rusca, Chiara Margerita Cozzolani en Rosa Giocinda Badalla.  Als je op de linken klikt dan hoor je composities van Chiara Margerita Cozzolani.  Typische barokmuziek uit de 17e eeuw.  Klinkt wat Venetiaans.

Heel mooi.  Hoe kan het toch dat zulke heerlijke muziek in de vergetelheid belandt?  

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *