Sobere, mystieke eenstemmigheid

Vandaag begint in de kerken het ‘triduum’ : de drie dagen waarin christenen het lijden en de dood van Jezus gedenken, gevolgd door de opstanding op zondag. Dit is in principe de sterkste liturgische periode van het jaar, maar net als vorig jaar is er zeer weinig mogelijk.  Ik presenteer je graag een gregoriaans gezang dat heel de Goede Week door gezongen kan worden, en op verschillende dagen geprogrammeerd stond toen de diensten nog in het Latijn gebeurden. De tekst ervan bevat twee verzen uit de brief van Paulus aan de christenen van Filippi (hoofdstuk 2, verzen 8-9).  En je mag wel zeggen dat deze tekst de kern weergeeft van heel de Goede Week, meer nog : van heel de christelijke verkondiging.

Deze tekst luidt als volgt:

Christus factus estpro nobis obediens usque ad mortem, mortem autem crucis.
Propter quod et Deus exaltavit illum et dedit illi nomen quod est super omne nomen.

In vertaling:

Christus is omwille van ons gehoorzaam geworden tot de dood, zelfs tot de kruisdood.
Daarom heeft God hem verhoogd, en hem een naam gegeven die alle namen overtreft

In de eerste zin voel je hoe het woord obediens’ (gehoorzaam)  een muzikaal lichtpunt is in de donkerte van onze situatie, met als dieptepunt het woord ‘crucis’ (kruis). In de tweede zin breekt plots de  zon door:  de muziek schiet plots de hoogte van Christus’ verheerlijking (opstanding, verrijzenis) in, met als climax een (blije) hoog zwevende notengroep (‘melisme’) op de tweede lettergreep van het woord ‘illum’.  En er volgt  een bevestiging van deze climax bij de woorden ‘dedit illi nomen’.

U hoort de monniken van de abdij van de benedictijnen van Ligugé in Frankrijk, in de buurt van Poitiers.

De tekst zelf vraagt om geïnterpreteerd te worden, maar dat is voor andere gelegenheden. Vooral het woord ‘gehoorzaam’ is in onze tijd een (overbodig) struikelblok.   Laat u maar dragen en meevoeren door deze sobere, mystieke eenstemmigheid.  Het Gregoriaans is muziek die op je toekomt vanuit een sacrale wereld, die ons wat vreemd geworden is, maar die innerlijk een ruimte opent.

Tot morgen

Frans

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *